دستور مرمت فوری آثار تاریخی آسیب دیده در جنگ

به گزارش تور و گردشگری به نقل از خبر آنلاین، زهره بزرگمهری، از کارشناسان مرمت، چهره ماندگار میراث فرهنگی و عضو شورای راهبردی میراث فرهنگی، درباره ی تصمیم وزارت میراث فرهنگی درباره ی شروع مرمت فوری آثار تخریب شده و جلساتی که شورای راهبردی دراین خصوص برگزار کرده است، توضیح داد: من هر دو هفته یک دفعه، بعنوان یکی از اعضاء اصلی هیأت راهبردی، در این جلسات شرکت می کنم. این جلسات با عنوان هیأت راهبردی با حضور جناب وزیر برگزار می گردد و در آن، مسایل مختلف میراث فرهنگی از سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مورد بررسی قرار می گیرد. قبل از عید؛ یعنی حدود اوایل اسفند، با آنکه هنوز جنگ به صورت رسمی شروع نشده بود، اما احساس می کردیم شرایطی در پیش است. با وجود این که گردشگری متحمل خسارت های زیادی می شد و شد، چون در وضعیت جنگی طبیعی است که کسی سراغ گردشگری نرود، اما تصمیم بر این بود که حداقل آثار را نجات بدهیم، که همین هم خیلی مهم بود.
ایسنا در خبری نوشت: این مرمتگر افزود: در جلسات این شورا، که حتی بتازگی یکی از این جلسات در سعدآباد، بعنوان یکی از محلهای لطمه دیده انجام شد تا از نزدیک تخریب ها را ببینیم و ارزیابی نماییم که وضعیت به چه صورت است، وزیر دستور شروع مرمت های فوری را صادر کردند.
عضو شورای راهبردی میراث فرهنگی توضیح داد: اساسا مرمت اضطراری، واجب و بطورکامل ضروری می باشد. درباره ی مرمت فوری هم اجازه بدهید یک مثال بزنم؛ در تمام بخشهایی که شامل آینه کاری، گچ بری، نقاشی های سقفی و سایر تزیینات است و بر اثر لطمه از سقف فرو ریخته اند، اولین اقدام در حد اضطرار این است که این اجزا به دقت جداسازی و شماره گذاری شوند. تا جایی که امکان دارد، قطعاتی که سالم مانده اند باید برای بازگرداندن بجای اصلی شان حفظ شوند. این مرحله، در واقع اولین و اساسی ترین گام در شروع مرمت است. جمع آوری ها به این صورت نیست که با بیل و خاک انداز بیاییم و بگوییم این ها شکسته اند و باید جمع شوند. اصلاً چنین نگاهی وجود ندارد.
این متخصص مرمت اضافه کرد: در سعدآباد، کار به شکل خیلی دقیق در حال انجام می باشد. قطعات کوچک را یکی یکی شماره گذاری و جمع آوری می کنند. سپس این قطعات دسته بندی می شوند و مورد بررسی قرار می گیرند. تازه در این مرحله است که مشخص می شود هر بخش از چه نوع ملات، چه نوع شیشه یا چه نوع نقاشی ای تشکیل شده و باید با چه روشی مرمت شود. مرمت اضطراری در واقع به معنای ممانعت از تخریب بیشتر است. همان گونه که گفتم، بطورمثال نصب پنل ها برای ممانعت از وارد آمدن ضربه های بعدی.
بزرگمهری اظهار نمود: ما درحال انجام اقدامات مقدماتی هستیم، چه آنها بیایند و چه نیایند. این اقدامات شامل دسته بندی، شماره گذاری و مستندسازی است. مقررات بین المللی هم به این صورت نیست که بطورمثال نهادی مانند یونسکو بیاید و ایراد بگیرد که چرا چنین کاری انجام شده است. وقتی همه چیز مستند باشد، این قطعات گچ، این شماره ها، این اندازه ها، بطورکامل روشن است که چه فرایندی طی شده است. ما بر مبنای اصول و ضوابط بین المللی عمل می نماییم، بدین سبب جای نگرانی وجود ندارد.
وی افزود: بتازگی اطلاعیه ای از طرف جامعه مرمت گران ایران انتشار یافته که در آن برای مشارکت در مرمت های فوری اعلام آمادگی شده است. در این بیانیه همینطور به مسئله بیکاری برخی مرمت گران در دوران جنگ اشاره شده است، که این پیشکسوت میراث فرهنگی درباره ی این وضعیت و این که تا چه حد می توان از این ظرفیت استفاده کرد، به ایسنا اظهار داشت: آن دسته از مرمت گرانی که در مجموعه میراث فرهنگی مشغول به کار هستند، به سبب ماهیت اداری شغلشان، چندان بیکار نشده اند. حقوقشان برقرار است و در همین فرآیندهای فعلی، همچون جمع آوری، مستندسازی و ممانعت از تخریب بیشتر، فعال می باشند. اتفاقاً وقتی من به سعدآباد رفتم، نسبت به گذشته جنب وجوش خیلی بیشتری دیدم. چون همان گونه که گفتم، این کارها خیلی ریز و دقیق است؛ عکاسی از تمام بخش ها، تهیه مدارک، ترسیم کروکی ها و ثبت جزییات. بدین سبب نه تنها بیکار نیستند، بلکه حجم کارشان چندین برابر شده است.
او اضافه کرد: اما مرمت گران خارج از بدنه میراث فرهنگی، که به طور معمول با دانشگاه ها یا به شکل قراردادی همکاری می کردند، شرایط متفاوتی دارند. پیش از این، پروژه هایی را به شکل پیمانکاری می گرفتند، البته زیر نظر مستقیم وزارت میراث فرهنگی، اما در وضعیت فعلی، به سبب وجود خطر، حتی خود این افراد هم تمایل چندانی برای ورود به پروژه ها ندارند. تا وقتی که مستندسازی کامل انجام نشود، در اصل نمی توان پروژه ای را به گروهی واگذار کرد. شرایط واقعا خطرناکست. حتی زمانیکه من برای بازدید می رفتم، تاکید می کردند که حتما از کلاه ایمنی استفاده کنم، چون احتمال ریزش ناگهانی قطعات از سقف وجود دارد، و واقعا هم همینطور بود. خیلی از تیرها و سازه ها لطمه دیده اند و وضعیت ناپایداری دارند.
بزرگمهری اظهار نمود: به عقیده من، بااینکه در بعضی بخش ها ممکنست بیکاری وجود داشته باشد، اما در عرصه مرمت، این مسئله خیلی کمتر است، به مراتب کمتر از سایر حوزه ها. بمحض پایان جنگ، که امیدوارم هرچه سریعتر رخ دهد، حجم کار برای مرمت گران حتی بیشتر هم خواهد شد. بدین سبب اگر بخواهید درباره ی بیکاری در دوران جنگ بررسی کنید، شاید بهتر باشد به سراغ سایر حوزه ها بروید، هرچند این مسئله بطور کلی یکی از نتایج مهم همه جنگ ها در جهان است.