از اقتصاد ورود تا اقتصاد ارزش تعادل بخشی پارادایم تازه حکمرانی گردشگری در جزیره کیش

تور و گردشگری: جهان گردشگری از «اقتصاد ورود» به طرف «اقتصاد ارزش» درحال حرکت است؛ تغییری که فقط یک جابه جایی در فاکتورهای آماری نیست، بلکه دگرگونی در فلسفه حکمرانی مقصد به شمار می آید.

سید محمد امین جعفری، مدیر نظارت بر خدمات و مراکز گردشگری کیش: در ادبیات معاصر مدیریت گردشگری، سال هاست که یک پرسش بنیادین ذهن سیاست گذاران و مدیران مقاصد گردشگری را به خود مشغول کرده است؛ آیا موفقیت یک مقصد را باید با تعداد گردشگران ورودی سنجید یا با میزان ارزشی که از حضور هر توریست برای اقتصاد، جامعه، محیط زیست و برند آن مقصد خلق می شود؟
پاسخ امروز جهان، بیشتر از هر زمان دیگری روشن است. مقاصد موفق، دیگر تنها بدنبال افزایش تعداد گردشگران نیستند؛ بلکه می کوشند کیفیت تجربه سفر، ارزش اقتصادی هر بازدید، میزان رضایت گردشگران، پایداری محیط زیست، کیفیت زندگی جامعه میزبان و قدرت رقابت پذیری خودرا در آن واحد ارتقا دهند. براستی، جهان گردشگری از «اقتصاد ورود» به سمت «اقتصاد ارزش» درحال حرکت است؛ تغییری که فقط یک جابه جایی در شاخصهای آماری نیست، بلکه دگرگونی در فلسفه حکمرانی مقصد به شمار می آید.
جزیره کیش، به عنوان ویترین گردشگری جمهوری اسلامی ایران، بیشتر از هر مقصد دیگری نیازمند همگامی با این تحول است. کیش تنها یک جزیره زیبا با زیرساخت های گردشگری نیست؛ بلکه نماد ظرفیت ایران برای ارایه تصویری مدرن، با کیفیت و رقابت پذیر از صنعت گردشگری کشور است. از همین رو، هر تصمیم مدیریتی در این جزیره، فراتر از یک اقدام محلی، می تواند پیام آور نگاهی ملی در توسعه گردشگری باشد.
در چنین شرایطی، مفهوم ""تعادل بخشی"" را میتوان به عنوان یکی از مهم ترین الزامات حکمرانی گردشگری در کیش مطرح کرد؛ مفهومی که می کوشد میان رشد اقتصادی، کیفیت خدمات، محافظت از منابع طبیعی، منافع بخش خصوصی، رفاه جامعه میزبان و رضایت گردشگران توازن برقرار کند. تجربه جهانی نشان داده است که هرگاه یکی از این مؤلفه ها بر دیگران غلبه یابد، چرخه توسعه پایدار مبتلا به اختلال خواهد شد. توسعه ای که تنها بر افزایش تقاضا متمرکز باشد، امکان دارد در کوتاه مدت رونق آفرین به نظر برسد، اما در بلند مدت با فرسودگی زیرساخت ها، کاهش کیفیت خدمات، فشار بر منابع طبیعی و افت جایگاه برند مقصد مواجه خواهد شد.
از این منظر، آینده کیش در گرو آنست که ""رشد"" را با ""تعادل"" همراه سازد. تعادل میان ظرفیت پذیرش جزیره و حجم گردشگران؛ میان سرمایه گذاری و حفظ هویت مقصد؛ میان توسعه اقتصادی و صیانت از اکوسیستم دریایی؛ میان رونق بازار و پیشرفت کیفیت خدمات؛ و مهم تر از همه، میان منافع امروز و مسئولیت نسبت به نسل های آینده.
یکی از مهم ترین تحولات ادبیات گردشگری در دهه اخیر، توجه به مفهوم ""اقتصاد بازدیدکننده"" است. در این نگرش، ارزش یک مقصد نه با تعداد افرادی که وارد آن می شوند، بلکه باکیفیت تعامل آنان با مقصد، مدت اقامت، میزان هزینه کرد، رضایت، احتمال برگشت و اثری که بر اقتصاد محلی بر جای می گذارند سنجیده می شود. این نگاه، سیاست گذار را از تمرکز بر کمیت، به سمت مدیریت کیفیت هدایت می کند؛ تغییری که برای کیش نیز ضرورتی اجتناب ناپذیر است.
گردشگر امروز، توریست دهه های گذشته نیست. او تنها بدنبال اقامت در یک هتل یا استفاده از یک مرکز خرید نیست؛ بلکه در جست وجوی تجربه ای اصیل، ایمن، استاندارد، متفاوت و به یادماندنی است. در عصر شبکه های اجتماعی، هر گردشگر، خود به رسانه ای اثرگذار تبدیل گشته است و تجربه او می تواند در ساختن یا تضعیف تصویر یک مقصد نقشی تعیین کننده داشته باشد. به این دلیل، کیفیت تجربه گردشگر، به مهم ترین سرمایه راهبردی مقاصد گردشگری تبدیل گشته است.
در چنین فضایی، نظام نظارت نیز باید از چارچوب سنتی خود فاصله بگیرد. نظارت در حکمرانی نوین گردشگری، فقط به مفهوم کشف تخلف یا کنترل واحدهای خدماتی نیست؛ بلکه ابزاری برای پیشرفت کیفیت، استانداردسازی خدمات، افزایش اعتماد عمومی، پشتیبانی از رقابت سالم و تقویت برند مقصد است. هر پروسه ارزیابی، هر بازدید میدانی، هر اقدام آموزشی و هر برنامه پیشرفت استاندارد، بخشی از زنجیره ای است که در نهایت به افزایش کیفیت تجربه توریست و پایداری اقتصاد مقصد منتهی می شود.
از سوی دیگر، توسعه گردشگری بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و جامعه محلی، نمی تواند به نتایج مطلوب برسد. سرمایه گذاران، هتلداران، دفاتر خدمات مسافرتی، مراکز تفریحی، اصناف، هنرمندان، کنشگران فرهنگی و ساکنان جزیره، همگی اجزای یک منظومه واحد هستند. حکمرانی موفق زمانی شکل می گیرد که همه این بازیگران، نه فقط مجریان سیاست ها، بلکه شرکای راهبردی توسعه باشند. گفتگوی مستمر، شفافیت در تصمیم گیری، پشتیبانی از نوآوری، تسهیل سرمایه گذاری و ایجاد فضای رقابت سالم، از مهم ترین پیش نیازهای تحقق این مشارکت است.
در کنار این مؤلفه ها، استفاده از داده و فناوری نیز به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل گشته است. مقصدی که تصمیم های خودرا بر پایه تحلیل رفتار گردشگران، سنجش رضایت، پایش مستمر کیفیت خدمات و ارزیابی شاخصهای عملکرد اتخاذ کند، قادر خواهد بود منابع خودرا کارآمدتر مدیریت کرده و سیاست هایی دقیق تر و آینده نگرانه تر تدوین کند. حکمرانی هوشمند، بدون داده های معتبر و تحلیل مستمر، مفهومی ناقص خواهد بود.
کیش از ظرفیت آن برخوردار می باشد که پیشگام این تحول در ایران باشد. زیرساخت های مناسب، تجربه پرارزش بخش خصوصی، برند شناخته شده، تنوع خدمات گردشگری و موقعیت ممتاز جغرافیایی، سرمایه هایی هستند که کمتر مقصدی در آن واحد در اختیار دارد. آن چه حال بیشتر از هر چیز اهمیت دارد، هم راستا ساختن این ظرفیت ها در چارچوب یک راهبرد منسجم است؛ راهبردی که کیفیت را محور توسعه، پایداری را شرط پیشرفت و ارزش آفرینی را معیار موفقیت قرار دهد.
اگر در گذشته، موفقیت یک مقصد با افزایش تعداد مسافران تعریف می شد، امروز باید با افزایش کیفیت تجربه، عمق اثرگذاری اقتصادی، میزان رضایت گردشگران، حفظ سرمایه های طبیعی، رشد سرمایه اجتماعی و اعتبار برند مقصد سنجیده شود. این همان نقطه ای است که ""اقتصاد ارزش""از ""اقتصاد ورود"" متمایز می شود.
کیش، به عنوان پیشانی صنعت گردشگری ایران، می تواند آغازگر این تغییر نگرش باشد؛ تغییری که در آن، توسعه نه به مفهوم شتاب بیشتر، بلکه به مفهوم حرکت هوشمندانه تر است؛ نه فقط افزایش حجم فعالیت، بلکه افزایش کیفیت و اثربخشی آن؛ و نه تنها رشد شاخصهای اقتصادی، بلکه خلق تعادل میان اقتصاد، جامعه، فرهنگ و محیط زیست.
آینده گردشگری ایران، بی شک از دل مقاصدی برخواهد خاست که توسعه را با مسئولیت پذیری، نوآوری را باکیفیت، و رقابت را با حکمرانی هوشمند درآمیزند. کیش، با پشتوانه ظرفیتهای کم نظیر خود و با اتکا به سرمایه انسانی، بخش خصوصی توانمند و نگاه آینده نگر، شایستگی آنرا دارد که پرچم دار این مسیر باشد.
گذار از اقتصادِ ورود به اقتصادِ ارزش، فقط تغییر یک شعار نیست؛ دعوت به بازاندیشی در فلسفه مدیریت گردشگریست. هرچه بتوانیم از شمارش مسافران به خلق ارزش برای هر سفر نزدیک تر شویم، به همان اندازه آینده ای پایدارتر، رقابت پذیرتر و شایسته تر برای کیش و صنعت گردشگری ایران رقم خواهیم زد. این همان افقی است که در آن ""تعادل بخشی"" نه به عنوان یک واژه، بلکه به عنوان منطق راهنمای حکمرانی گردشگری، می تواند راهنمای پیش روی صنعت سبز گردشگری کیش باشد
خلاصه اینکه تعادل میان ظرفیت پذیرش جزیره و حجم گردشگران؛ میان سرمایه گذاری و حفظ هویت مقصد؛ میان توسعه اقتصادی و صیانت از اکوسیستم دریایی؛ میان رونق بازار و پیشرفت کیفیت خدمات؛ و مهم تر از همه، میان منافع امروز و مسئولیت نسبت به نسل های آینده. مقصدی که تصمیم های خودرا بر پایه تحلیل رفتار گردشگران، سنجش رضایت، پایش مستمر کیفیت خدمات و ارزیابی شاخص های عملکرد اتخاذ کند، قادر خواهد بود منابع خودرا کارآمدتر مدیریت کرده و سیاست هایی دقیق تر و آینده نگرانه تر تدوین کند. آنچه حال بیشتر از هر چیز اهمیت دارد، هم راستا ساختن این ظرفیت ها در قالب یک راهبرد منسجم است؛ راهبردی که کیفیت را محور توسعه، پایداری را شرط پیشرفت و ارزش آفرینی را معیار موفقیت قرار دهد.

منبع: تور و گردشگری

1405/04/16

12:36:51

5.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , استاندارد , بازی , توریست

این پست تور و گردشگری را می پسندید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان تور و گردشگری در مورد این مطلب

لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید

= ۵ بعلاوه ۲

ارسال نظر