سیمان سفید یا رسوبات تاریخی؟ معمای لکه های سفید بر کتیبه تخت خان

سیمان سفید یا رسوبات تاریخی؟ معمای لکه های سفید بر کتیبه تخت خان

تور و گردشگری: عملیات حفاظت و مرمت سنگ نوشته تاریخی تخت خان در استان ایلام، بعد از بررسی های میدانی و ارزیابی اولیه وضعیت این اثرهفته آینده شروع می شود.


به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، لکه های سفیدرنگ بر پیکر یکی از یادگارهای تاریخی ایلام، نگرانی ها در رابطه با سرنوشت سنگ نوشته تخت خان را افزایش داده است؛ اثری که قسمتی از حافظه تاریخی منطقه بان روشان را در دل خود جای داده و حالا بعد از انتشار گزارش هایی در رابطه با تعرض و تغییرات در سطح آن، مقرر است از هفته آتی زیر تیغ اقدامات حفاظتی و مرمتی قرار گیرد؛ اما آیا این لکه ها ناشی از سیمان سفید و ملات هستند و چه میزان به اصالت و سلامت این اثر لطمه وارد شده است؟

ردپای مواد سفیدرنگ بر سنگ نوشته تاریخی

انتشار تصاویری از تغییرات ایجادشده در سطح سنگ نوشته تاریخی تخت خان، واقع در منطقه بان روشان بخش صالح آباد شهرستان مهران، بار دیگر مبحث صیانت از آثار تاریخی و لزوم برخورد با مداخلات غیراصولی در این میراث باارزش را به صدر توجهات آورده است.
در پی انتشار این گزارش ها، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان ایلام بررسی وضعیت این اثر ثبت ملی را در دستور کار قرار داد و گروهی از کارشناسان حفاظت و مرمت به همراه نیروهای یگان صیانت از محل بازدید نمودند.
فرزاد شریفی، مدیرکل میراث فرهنگی استان ایلام، با اشاره به مشاهدات اولیه این بازدید اظهار داشت: لکه ها و پوشش هایی به رنگ سفید روی سطح کتیبه مشاهده شده که احتمال می رود قسمتی از آن ناشی از مواد ملات یا رسوبات سطحی، همچون خاک سنگ و سیمان سفید باشد.

هنوز علت قطعی لطمه مشخص نیست

آنچه حال در رابطه با وضعیت تخت خان اهمیت دارد، تشخیص دقیق ماهیت مواد سفیدرنگ و میزان تأثیر آنها بر سطح سنگ و نوشته های تاریخی است؛ موضوعی که بگفته مسؤلان میراث فرهنگی، بدون آزمایش های تخصصی و بررسی های علمی نمی توان در رابطه با آن اظهارنظر قطعی کرد.
شریفی با تکیه بر لزوم پرهیز از اقدامات شتاب زده در برخورد با آثار تاریخی اظهار داشت: لطمه شناسی علمی، مستندسازی وضع موجود و تدوین طرح حفاظت و مرمت متناسب با شرایط اثر در دستور کار قرار گرفته است.

عملیات حفاظت و مرمت از هفته آینده

مدیرکل میراث فرهنگی استان ایلام از شروع عملیات حفاظت و مرمت سنگ نوشته تخت خان در هفته آتی اطلاع داد و تاکید کرد که تمام اقدامات با بهره گیری از نظر کارشناسان متخصص و طبق استانداردهای حفاظت و مرمت آثار تاریخی به انجام می رسد.
به گفته وی، اولویت اصلی در این عملیات، حفظ اصالت تاریخی و سلامت فیزیکی کتیبه و ممانعت از گسترش لطمه های احتمالی است و یکی از نکات مهم در این پرونده، حساسیت بالای پاک سازی آثار سنگی است؛ چونکه زدودن مواد خارجی بدون شناخت ترکیبات و میزان نفوذ آنها می تواند لطمه های جبران ناپذیری به سطح سنگ و خوانایی نوشته ها وارد کند. از همین رو، هرگونه مداخله باید بعد از انجام بررسی های کارشناسی و زیر نظر متخصصان صورت گیرد.

میراثی که بدون همراهی مردم حفظ نمی شود

اما صیانت از تخت خان تنها به عملیات مرمت و اقدامات دستگاههای مسئول محدود نمی گردد. خیلی از آثار تاریخی در مناطق دور از دسترس و خارج از محدوده های حفاظت شده قرار دارند و امکان استقرار دائمی نیروهای حفاظتی در کنار آنها وجود ندارد.

مدیرکل میراث فرهنگی استان ایلام هم با تکیه بر نقش مردم در صیانت از میراث تاریخی اظهار داشت: حفاظت مؤثر و پایدار از سرمایه های ملی بدون همراهی جوامع محلی، گردشگران و دوست داران میراث فرهنگی ممکن نیست.

تخت خان؛ فراتر از یک سنگ نوشته

سنگ نوشته تاریخی تخت خان تنها یک یادمان سنگی نیست، بلکه قسمتی از هویت و حافظه تاریخی ایلام به شمار می رود؛ اثری ثبت شده در لیست آثار ملی که صیانت از آن، مسئولیتی در برابر گذشته و آینده این سرزمین به حساب می آید.
حال نگاه ها به عملیات حفاظتی هفته آتی دوخته شده است؛ عملیاتی که انتظار می رود با شناسایی دقیق لطمه ها و اجرای اقدامات علمی و اصولی، از ادامه تخریب احتمالی این یادگار تاریخی پیشگیری کند.
با این حال، پرسش اصلی همچنان باقی است: چه کسانی و با چه هدفی در سطح این اثر تاریخی مداخله کرده اند و آیا بررسی های کارشناسی می تواند ابعاد دقیق این اتفاق را روشن کند؟ پاسخ به این پرسش ها و نتیجه عملیات مرمت، نقش برجسته ی در روشن شدن سرنوشت یکی از یادگارهای تاریخی استان ایلام خواهد داشت.


منبع:

1405/08/25
12:02:05
5.0 / 5
3
تگهای خبر: آثار تاریخی , تاریخی , تخصص , فرهنگ
این پست تور و گردشگری را می پسندید؟
(1)
(0)
X

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان تور و گردشگری در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۲ بعلاوه ۳
پربیننده ترین ها

پربحث ترین ها

جدیدترین ها

ttma تور و گردشگری