استاد زرندی راوی خاطرات و فرهنگ مردم البرز
تور و گردشگری: البرز _ همزمان با روز فرهنگی کرج، سردیس استاد ذبیح ا... زرندی در روستای بیلقان رونمایی شد؛ شاعری که با شعر و برنامه های رادیویی برای حفظ گویش و آداب بومی البرز کوشش کرد.
خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی: رونمایی سردیس زنده یاد ذبیح الله زرندی، متخلص به خلدمین، در بیلقان کرج هم زمان با برنامه های روز فرهنگی کرج، مهلتی برای بازخوانی میراث مردی است که با شعر، گویندگی و روایت آداب و رسوم بومی، بخشی از حافظه فرهنگی البرز را ثبت کرد؛ هنرمندی که منظومه «آبجی زهرا» و برنامه های رادیویی اش، زبان و زندگی مردم این منطقه را به روایت هنر پیوند زد.
مرحوم زرندی که در سال ۱۴۰۱ درگذشت، از چهره های پیشکسوت رسانه و شعر محلی در کرج بود. او با سودجستن از گویش بومی و پرداختن به سنت ها و خاطرات مردم، کوشش کرد بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این سرزمین را از محدوده گفت وگوهای روزمره فراتر ببرد و به مخاطبان بیشتری معرفی نماید.
مراسم رونمایی سردیس وی در بیلقان، زادگاهش، تنها بزرگداشت یک چهره فرهنگی نبود؛ این رویداد بار دیگر توجه ها را به جایگاه زبان و گویش محلی در حفظ هویت شهری جلب کرد؛ موضوعی که در شهری مانند کرج، با تنوع جمعیتی و دگرگونی های گسترده اجتماعی، اهمیت ویژه ای دارد.
بخشی از جایگاه زنده یاد زرندی در حافظه فرهنگی کرج به کارهای رادیویی او بازمی گردد.
او از گویش محلی به عنوان ابزاری برای ارتباط با مردم استفاده می کرد و در برنامه هایش سراغ آداب، رسوم، خاطرات و شیوه زندگی مردمان این منطقه می رفت.
برنامه هایی مانند «آداب و سنن»، «کرجی گپ بزنیم»، «دگه دوجه» و «در کوچه های محرم» در شمار عنوان هایی هستند که در معرفی آثار و کارهای او به آنها اشاره شده است. چنین برنامه هایی، افزون بر جنبه سرگرمی و ارتباط با مخاطب، امکان شنیده شدن زبان و اصطلاحات بومی را در رسانه ای فراگیر فراهم می کردند.
فاطمه جعفری، از شاگردان زرندی که از ابتدای دهه ۱۳۸۰ افتخار شاگردی نزد این هنرمند را داشته است، در حاشیه مراسم رونمایی سردیس، در گفتگو با خبرگزاری مهر از علاقه استاد به مردم کرج و تاکید او بر استفاده از گویش محلی در اجراها یاد کرد.
او ضمن اشاره به حضورش در برنامه های رادیویی زرندی اظهار داشت که استاد در حوزه های مختلفی همچون اجرا، گزارشگری و تهیه برنامه فعالیت داشت و در کارهای رادیویی، شاگردان و همکارانش را به خواندن و اجرای شعر با لهجه و گویش خود تشویق می کرد.
این خاطره، وجهی از کار زرندی را نشان داده است که فراتر از سرودن شعر بود؛ او می خواست زبان محلی در رسانه حضور داشته باشد و نسل دیگری از گویندگان و علاقمندان هم آنرا به کار بگیرند.
آبجی زهرا؛ روایت زندگی در زبان مردم
در میان آثار زرندی، منظومه «آبجی زهرا» جایگاهی ویژه دارد. اهمیت چنین اثری را میتوان در پیوند زبان شعر با خاطرات و تجربه های اجتماعی مردم جست وجو کرد؛ روایت هایی که به زندگی روزمره، روابط انسانی و تصویری از گذشته منطقه نزدیک است.
گویش محلی فقط مجموعه ای از واژه ها و اصطلاحات نیست؛ در خیلی از موارد، شیوه شوخی کردن، خطاب کردن یکدیگر، بیان محبت و بازگویی خاطرات هم در آن نهفته است. به همین دلیل، ثبت این زبان در چارچوب شعر و اجرا می تواند بخشی از تجربه زیسته نسل های پیشین را برای نسل های بعدی قابل دسترسی کند.
در بخشی از مراسم، جعفری با خواندن ابیاتی از آثار زرندی، فضای برنامه را به خاطره گویی درباره ی شعر و زبان بومی پیوند زد. اشاره های شعری به بیلقان و زندگی گذشته، یادآور پیوند آثار این شاعر با جغرافیای محلی و خاطرات مردمی بود که زندگی شان در کوچه ها، محله ها و روستاهای اطراف کرج جریان داشت.
ارزش این آثار، تنها در بازنمایی واژه های قدیمی خلاصه نمی شود؛ آنها می توانند نشانه هایی از مناسبات اجتماعی، شیوه زیست و تغییرات فرهنگی یک منطقه را هم در خود نگه دارند. از این منظر، شعر محلی بخشی از میراث فرهنگی ناملموس به شمار می آید؛ میراثی که برای ماندگاری، به ثبت، معرفی و انتقال مستمر نیاز دارد.
مردی که دل در گرو هویت کرج داشت
مهدی مهرور، فرماندار کرج، در حاشیه رونمایی سردیس زرندی در گفتگو با خبرگزاری مهر، این هنرمند را از پیشکسوتان رسانه و اجرا در کرج و چهره ای ادیب و فرهیخته توصیف کرد که برای معرفی آداب، سنت ها، زبان و هویت تاریخی منطقه تلاش می کرد.
وی با تقدیر از خانواده زرندی، مجموعه مدیریت شهری، سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری، اعضای شورای اسلامی شهر و اهالی بیلقان، بر لزوم توجه به بزرگان و پیشینیان تاکید کرد و یادآوری میراث آنان را مهلتی برای آشنایی نسل آینده با ریشه های فرهنگی دانست.مهرور همینطور از سعه صدر، اخلاق نیکو، آرامش و مناعت طبع زرندی به عنوان خصوصیت های شخصیتی مرحوم زرندی یاد کرد و اظهار داشت که این هنرمند دلبستگی عمیقی به کرج داشت و دغدغه هویت این شهر را در کارهای خود دنبال می کرد.
این خصوصیت ها در کنار کارنامه هنری زرندی، تصویری از هنرمندی عرضه می کند که فعالیت رسانه ای را از زندگی و فرهنگ مردم جدا نمی دید. برای او، گویش و سنت محلی موضوع هایی حاشیه ای نبودند، بلکه بخشی از هویتی بودند که باید شنیده و شناخته می شدند.
بهمن زرندی، برادر کوچک تر این پیشکسوت رادیو، هم در حاشیه مراسم با یادکردی از برادرش، از علاقه او به مردم کرج سخن گفت. حضور خانواده و شاگردان زرندی در این مراسم، وجه دیگری از ماندگاری یک چهره فرهنگی را آشکار کرد؛ میراثی که تنها در آثار باقی نمی ماند، بلکه در خاطرات، آموخته ها و ارتباط هایی که میان افراد شکل گرفته اند هم ادامه پیدا می کند.
رونمایی سردیس در بیلقان می تواند نقطه ای برای معرفی گسترده تر آثار زرندی باشد؛ منوط به آن که بزرگداشت او به همان مراسم محدود نماند.
گردآوری و انتشار آثار صوتی، مستندسازی برنامه های رادیویی، ثبت شعرها و اصطلاحات محلی و فراهم کردن امکان آشنایی دانش آموزان و جوانان با این میراث، راه هایی برای پیوند یادبود شهری با زندگی فرهنگی امروز هستند.
کرج در سالهای قبل دگرگونی های جمعیتی و کالبدی گسترده ای را تجربه کرده است؛ دگرگونی هایی که لزوم شناخت لایه های تاریخی و فرهنگی شهر را بالاتر از گذشته مطرح می کنند. در چنین شرایطی، معرفی چهره هایی مانند زرندی می تواند زمینه ای برای گفتگو درباره ی هویت بومی و نسبت نسل امروز با گذشته این سرزمین باشد.
سردیس یک هنرمند، نشانی از احترام به اوست؛ اما ماندگاری حقیقی میراثش زمانی معنا پیدا می کند که آثارش خوانده و شنیده شوند، زبان و گویشی که به آن وفادار بود در حافظه عمومی باقی بماند و نسل جوان هم فرصت پیدا کند از دریچه شعر و روایت او، بخشی از تاریخ اجتماعی کرج را بشناسد.
استاد ذبیح الله زرندی در سال ۱۴۰۱ از میان مردم رفت، اما «آبجی زهرا» و روایت هایی که از زندگی و فرهنگ مردم بر جای گذاشت، مهلتی برای ادامه گفتگو با گذشته فراهم می کنند؛ گفت و گویی که حالا با رونمایی سردیس وی در بیلقان، بار دیگر به یکی از موضوعات روز فرهنگی کرج تبدیل گشته است.
منبع: ttma.ir
این پست تور و گردشگری را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان تور و گردشگری در مورد این مطلب